Als een stad culturele hoofdstad van Europa wordt, heb je twee mogelijkheden. Of je blijft weg, want iedereen gaat al, of je gaat juist omdat er veel te zien en te doen zal zijn.
Dit jaar is Istanbul aan de beurt. Wat kun je er verwachten?
Ten eerste moet je in gedachten houden dat dit echt een stedentrip is. De stad uitkomen, zoals bijvoorbeeld in Berlijn goed te doen is, is hier in feite onmogelijk. Je moet ook tegen wat drukte kunnen: zo'n 16 miljoen inwoners bevolken de stad. En rijden rond in auto's, stoken (kolen)kachels of stappen op de bus. Geen plek dus om naartoe te gaan als je al last hebt van je luchtwegen, hoewel de zeebries vaak voor verfrissing zorgt.
Ten tweede ben je in het Oosten. Dat betekent ander comfort, geen kraanwater drinken... Maar ook: mensen die even Engels met je willen oefenen of je thee aanbieden (al dan niet om je een tapijt te kunnen verkopen...).
Ten slotte: het kan heerlijk weer zijn, maar je kunt er ook regen en wind hebben. In de winter is het meestal koud en nat.
Omdat je vaak maar voor een paar dagen naar Istanbul gaat, moet je goed weten wat je met je tijd doet.
Je kunt natuurlijk alle hoogtepunten afrennen en uitgeput terugkomen. Je kunt ook kiezen om een bepaald thema te volgen.
Je bekijkt de stad van vroeger naar later. Je begint met de Grieks-Romeinse tijd, door de oude renbaan te bezoeken en de cisterne (wateropslag daar vlakbij). Naast het Topkapi Paleis ligt het archeologisch museum dat vondsten uit de Griekse en Romeinse periode tentoonstelt.

 Als de Griekssprekende Byzantijnen naar de stad Konstantinopel wilden, bijvoorbeeld naar de markt, dan zeiden ze dat ze stin polis, naar de stad, gingen. Hier komt de naam Istanbul vandaan. De kerk Aya Sofia stamt uit deze Byzantijnse tijd. Als je die bezoekt, vraag dan daar meteen toestemming om de Aya Irini te bezichtigen. Deze laatste kerk kun je bekijken als je aan de Ottomaanse tijd gaat beginnen.

Fatih is 27 jaar en advocaat.
'Oorspronkelijk kom ik uit Nazili, een niet zo grote stad. Ik moest erg wennen. Tussen al die mensen voelde ik me nogal verloren. Maar nu weet ik dat je met iedereen een gesprek kunt beginnen. Als toerist moet je dat ook gewoon doen. De inwoners van de stad willen graag een praatje maken en ze zijn er echt niet allemaal op uit om je iets aan te smeren. Behalve natuurlijk bij de grote toeristische attracties. Maar zit je in een eethuis in een achteraf straatje, accepteer dan de aangeboden thee en ga het gesprek aan. Als de drukte van de stad me teveel wordt, maak ik een uitstapje naar de Prinseneilanden. Die mag je eigenlijk niet overslaan als je hier bent.'

Sybil is 32 jaar en werkt voor een reclamebureau.
'Wonen in Istanbul is fantastisch,' vertelt ze. 'Ik ben hier geboren, maar ik ben nog lang niet uitgekeken. Altijd ontdek ik wel weer een nieuw restaurantje, een boetiek of een plek om te dansen. Als je als vrouw hier op reis bent en je hebt last van te veel mannelijke aandacht, schakel dan andere vrouwen in. Kijk waar je een - liefst oudere - Turkse vrouw ziet en maak duidelijk dat iemand je lastig valt. Zij zal de man dan terechtwijzen. In veel restaurants kun je vragen naar de afdeling waar alleen vrouwen of stellen mogen komen.'

Bij de Ottomaanse tijd horen de beroemde moskeeën zoals de Blauwe Moskee, en het Topkapi Paleis. Bij dit paleis ligt ook de Aya Irini waarvoor je als het goed is nu je kaartje bij je hebt.

Het Atatürk Museum geeft de overgang aan tussen de Ottomaanse en de moderne Turkse tijd.
Als je dan nog tijd hebt, bekijk je het moderne Istanbul vanaf de brug over de Bosporus en ga je naar het museum voor moderne kunst, Istanbul Modern Sanat Müzesi.

Het is de moeite waard om je ogen open te houden voor de verschillende bevolkingsgroepen van de stad. Zo is er bijvoorbeeld een rijke Joodse traditie.

Genieten van Istanbul betekent ook: de tijd nemen voor de Turkse keuken. Het accent ligt vaak op groente, zodat ook vegetariërs eens echt kunnen smullen. Op je gemak eten en drinken, dat is echt het leven van de stad proeven. Dan maar een museum minder.

Bij een mooie reis hoort voorbereiding. Een reisgids kopen is de moeite waard. Lees ook eens wat boeken van Turkse aueurs vor je op pad gaat. De boeken van Orhan Pamuk zijn wereldberoemd. Maar ook De secretaris van Ahmet Altan en De nacht der kalligrafen van Yasmine Ghata vormen een goede voorbereiding.
Van te voren een hotel boeken is vaak voordeliger dan ter plekke zoeken. In een goed hotel kun je informatie krijgen over de bezienswaardigheden en vervoer.
Veel mensen willen wat bij verdienen. Voor een hele dag een gids en/of een taxi huren kan veel tijd en gedoe schelen.
Turkije valt meestal onder de Europa-dekking van de reisverzekeringen. Kijk voor de zekerheid je polis na.

De agenda voor de evenementen van de culturele hoofdstad kan hier worden gevonden:
http://www.istanbul2010.org