Hieronder vindt u twee fragmenten uit de handleiding
Publicatiegericht schrijven, een deel van de inleiding en
een fragment over de opbouw van spanning. U kunt zo een indruk krijgen over de opzet, de inhoud en het doel van
de handleiding. Bovendien vindt u waarschijnlijk meteen al een paar tips waar u wat aan hebt.
In deze doe-het-zelfcursus ziet u talloze voorbeelden. U krijgt een kijkje in de keuken van beroemde auteurs. U
leert de technieken van succesvolle schrijvers doorgronden en zelf toepassen - van Tolstoj tot Donna Tartt, van
Flaubert tot J.K. Rowling. Stap voor stap wordt getoond wat u moet doen. Van de eerste inval, via het opzetten
van de structuur en het kleur geven aan de personages, tot de afwikkeling van de plot.
De auteurs van Publicatiegericht schrijven zijn Dia de Boer en Hjalmar Visser. Ze hebben zeer ruime ervaring in
het literatuuronderwijs, het begeleiden van schrijvers en het redigeren van boeken. De handleiding heeft de vorm van een losbladige cursusmap, dit als voordeel heeft dat nieuwe onderwerpen over
schrijven gemakkelijk als supplement kunnen worden bijgevoegd.
Voor bestellingen kunt u e-mailen:
info@marter.nl of u maakt € 19,50 plus
een bijdrage van € 3,00 voor de verzendkosten over op rekeningnummer 54.96.38.830, t.n.v. Marter, Amsterdam. De
handleiding wordt dan naar het door u vermelde adres gezonden.
Een stukje uit de inleiding...
"Ruim anderhalf miljoen mensen in Nederland houden zich bezig met creatief schrijven. De redenen om te publiceren
verschillen, maar veel auteurs hopen dat hun werk een weg naar het grote publiek zal vinden.
Daarnaast zijn er de uitgevers. Er is geen uitgeverij of ze ontvangt elke dag ongevraagd één of meer manuscripten.
Hoe kan een auteur ervoor zorgen dat zijn manuscript tussen al die andere opvalt en in elk geval de eerste
selectie overleeft? Aan welke eisen moet een werk voldoen om door de eerste lezer van de uitgeverij boeiend te
worden gevonden?
Hoe begin je met schrijven? Hoe maak je een opzet? Hoe blijf je de lezer boeien?
In
Publicatiegericht schrijven wordt ervanuit gegaan dat vakbekwaamheid de basis van schrijverschap is.
Vakbekwaamheid valt te leren. Vanzelfsprekend spelen creativiteit en talent een rol, maar die zaken alleen zijn
niet voldoende. Talent is vanzelfsprekend een grote hulp bij schrijven of bij welke kunst dan ook. Toch hadden
bijvoorbeeld de grootste schilders aan talent alleen niet genoeg; ook zij moesten weten wat ze deden. Ze
doorliepen jarenlang een leerschool om zaken als perspectief, de Gulden Snede, verhoudingen, kleurstelling en
anatomie onder de knie te krijgen. Ook de schrijver moet weten wat hij doet. Horatius hield beginnende schrijvers voor:
'Van goed schrijven is
weten zowel het beginsel als de bron.'
Boeken zijn er voor overdracht. Overdracht van kennis, opinies en emoties.
Cruciaal is dus niet of de auteur zijn werk geslaagd vindt, maar of zijn verhaal in staat is datgene wat hij
essentieel vindt aan de lezer over te dragen. De typograaf Stanley Morison zei:
'Stemming, gevoel, fantasie,
gelukkige invallen, inzicht of inventiviteit vormen geen bevredigende vervanging voor het doorgronden van het
wezen van de stof en van zijn functie om het bijeengebrachte weten over te dragen en te verbreiden. Denken is
nog altijd nodig om het denken vast te houden en door te geven.' De aanpak in deze handleiding is dus niet gericht op het werken met invallen, 'opschrijven wat je voelt' en
dergelijke. De beginnende schrijver heeft namelijk duidelijke ondersteuning en ontwikkeling van zijn techniek
nodig. Hij heeft meer aan het gestructureerd inkaderen van zijn fantasie dan het onbeperkt stimuleren ervan. We
zijn ons ervan bewust dat sommigen de aanpak schools of ouderwets zullen vinden. De bedoeling is echter de
auteur in spe een 'ouderwetse en degelijke 'basis te geven."
Een stukje over spanning...
Ook als je geen misdaadliteratuur schrijft, speelt spanning een belangrijke rol. De spanning in romans en
verhalen heeft dan niet te maken met geweld maar met een ontknoping van het drama. Elk verhaal heeft een
spanningsboog nodig en je gebruikt daar in feite dezelfde gereedschappen voor als in de misdaadliteratuur, zoals
hierboven al te zien was bij het voorbeeld uit
Een verre glimlach. Alleen heb je het in de misdaadliteratuur in
een zeker opzicht makkelijk: woorden als revolver, neerstorten, ambulance en uit de weg ruimen hebben een
duidelijke dramatische lading.
Toch kun en moet je in elk werk een spanningsboog verwerken om de lezer te blijven boeien.
Je kunt hierbij gebruik maken van twee elementen: versnellen en meer dramatische woorden gebruiken naarmate de
ontknoping nadert. In
Bel-Ami gebruikt Guy de Maupassant beide methoden. Het boekt telt tien hoofdstukken. Het
vijfde hoofdstuk bestaat uit bijna 32 bladzijden. Het slothoofdstuk heeft er nog geen tien.
Vergelijk ook de openingszinnen van de twee hoofdstukken.
Hoofdstuk 5:
Er waren twee maanden verstreken; september naderde al en het snel verdiende vermogen waarop Duroy had gehoopt
liet wel lang op zich wachten.
Je ziet hier de kenmerken van een rustige opening: twee tijdsaanduidingen, een persoon en het probleem wordt
kalm ('... liet wel lang op zich wachten') geïntroduceerd.
Hoofdstuk 10 ( drama en woorden met dreiging/geheimzinnigheid zijn vet gedrukt, woorden die haast weergeven zijn
onderstreept):
Er brandde geen licht in het kleine appartement in de Rue de Constantinople, want Georges Du Roy en
Clotilde de Marelle hadden tegelijk voor de buitendeur gestaan en waren haastig
binnengekomen en ze had hem, zonder hem de tijd te gunnen de blinden te openen, toegevoegd:
'Zo, je gaat mat Suzanne Walter trouwen?'
Alle onderstreepte woorden maken duidelijk dat de vaart er behoorlijk in zit. Merk op dat een woord als
'toevoegen' meer lading heeft dan bijvoorbeeld 'zeggen'. Je ziet dat bepaalde elementen vaak gebruikt worden om
drama te onderstrepen: net als in de datsja uit het voorbeeld hierboven is in dit appartement het licht uit.